De Vakantiespelweek Ooststellingwerf bestaat al 67 jaar, maar de organisatie staat ieder jaar voor grotere uitdagingen om de spelweek betaalbaar te houden. Stijgende kosten, extremere weersomstandigheden en de zoektocht naar voldoende vrijwilligers vragen steeds meer van de organisatie. Toch blijft de stichting vasthouden aan haar vertrouwde formule: een week buitenspelen zonder schermen of dure attracties.

Ook dit jaar wisten kinderen de weg naar Bosvak 85 in Appelscha weer te vinden. “Vroeger is de stichting opgericht voor kinderen van wie de ouders niet op vakantie konden”, vertelt bestuurslid Albertje Breitsma (42) uit Hoornsterzwaag. “Inmiddels doet eigenlijk ieder kind uit de gemeente mee. De gedachte is nog steeds hetzelfde: een betaalbare week waarin kinderen buiten spelen, creatief bezig zijn en plezier maken.”

Begroting steeds lastiger rond te krijgen

De deelnameprijs bedraagt 27,50 euro. Dat bedrag wil de stichting bewust laag houden, zodat de spelweek voor zoveel mogelijk kinderen toegankelijk blijft. Juist dat wordt volgens Breitsma ieder jaar moeilijker. “Alles wordt duurder. We willen niet dat geld een reden is dat kinderen niet kunnen meedoen. Voor sommige gezinnen is ook 27,50 euro een flink bedrag.”

Om de kosten te kunnen blijven dragen is de stichting afhankelijk van sponsoren en donaties. Een recente schenking van vertrekkende wethouders van de gemeente Ooststellingwerf gaf wat financiële ruimte, maar lost de structurele uitdagingen niet op. “We zijn ontzettend blij met de donatie van de wethouders”, zegt Breitsma, “maar dat geld is geen luxe extraatje. Het maakt het gat alleen iets kleiner. We proberen overal sponsoring te vinden en de kosten zo laag mogelijk te houden. Dit jaar leveren we waarschijnlijk iets in en volgend jaar moeten we opnieuw kijken hoe we quitte kunnen draaien.”

Vooral het busvervoer vormt een flinke kostenpost. “Die bus is ontzettend belangrijk. Daarmee halen we kinderen op uit de verschillende dorpen. Zonder dat vervoer kunnen veel kinderen simpelweg niet meedoen.”

Weerprotocol

Niet alleen de financiën vragen aandacht. Ook het weer heeft steeds meer invloed op de organisatie. Waar een weerprotocol jarenlang nauwelijks nodig was, wordt daar tegenwoordig regelmatig op teruggevallen. “Toen ik in de leiding begon, lag het protocol eigenlijk alleen maar in de kast”, vertelt Harwin van Wesel (23) uit Ravenswoud, hoofdleider van de eerste Vakantiespelweek dit jaar. “Nu moeten we steeds vaker rekening houden met extreme hitte of juist een week vol regen. Dat vraagt veel meer voorbereiding.”

Vakantiespelweek Ooststellingwerf (foto: Vakantiespelweek Ooststellingwerf).

Terug naar de basis

De stichting kiest er bewust voor om vast te houden aan het oorspronkelijke concept uit 1960. Geen spectaculaire attracties of digitale spellen, maar klassieke bosspellen, zwemmen, een spooktocht en vooral veel ruimte om zelf te spelen. “Onze stichting heeft altijd gezegd: houd het simpel”, zegt Breitsma. “Je hebt helemaal geen dure materialen nodig om kinderen een fantastische week te bezorgen.”

Dat blijkt volgens haar ieder jaar opnieuw. “Je trekt twee lijnen in het zand, legt er een balletje tussen en kinderen vermaken zich daar uren mee. Of ze zijn aan het twisteren, schminken of spelen Weerwolven. Als ik dat zie, word ik daar ontzettend blij van.”

Ook mobiele telefoons spelen tijdens de Vakantiespelweek nauwelijks een rol. “De leiding heeft de afspraak dat telefoons in de tas blijven”, zegt Van Wesel. “En bij de kinderen zie je hetzelfde gebeuren. Ze zijn gewoon de hele dag aan het spelen.” 

Vrijwilligers onmisbaar

Om de Vakantiespelweek mogelijk te maken zijn per week ongeveer twintig vrijwilligers nodig. Daarnaast werkt de stichting met zogenoemde ‘dagjesmensen’: vrijwilligers die één dag meehelpen. “We merkten dat sommige mensen het leuk vonden om te helpen, maar niet direct een hele week konden vrijmaken”, vertelt Breitsma. “Door ze een dag mee te laten draaien hopen we dat ze enthousiast worden om later als leiding terug te komen.”

Volgens Van Wesel onderschatten veel mensen hoeveel werk en voorbereiding er in de week gaat zitten. “Kinderen zien alleen de spellen, maar er moet een terrein worden opgebouwd, materialen moeten naar het bos, er zijn toiletten, een kookploeg en een heel programma dat moet worden voorbereid. Er gebeurt ontzettend veel voordat de eerste kinderen arriveren.”

Vrijwilligers van de Vakantiespelweek Ooststellingwerf (foto: Vakantiespelweek Ooststellingwerf).

Kinderen groeien anders op

Tijdens zijn acht jaar in de leiding van de week ziet Van Wesel ook dat kinderen veranderen. “Ze groeien sneller op en praten over andere onderwerpen dan vroeger.” Breitsma merkt vooral dat kinderen tegenwoordig minder gewend zijn om buiten te spelen. “Ze zijn fysiek soms wat onhandiger geworden. Ze struikelen vaker of vinden rennen door het bos minder vanzelfsprekend. Juist daarom is het mooi om te zien hoe ze na een paar dagen overal door het bos rennen en helemaal opgaan in het spel.”

Ondanks de uitdagingen kijkt de stichting met vertrouwen vooruit. “We hebben geen acute zorgen”, zegt Breitsma. “Maar we moeten wel blijven kijken hoe we dit ook de komende jaren kunnen blijven organiseren. Want als je ziet hoeveel plezier kinderen hebben met de eenvoudigste spellen, weet je weer waarom de Vakantiespelweek na 67 jaar nog steeds zo bijzonder is.”