Twee maanden na een noodlottig ongeval bij het trekpontje over De Lende roept de Fietsersbond op het vaartuig veiliger te maken en te elektrificeren. De bond sprak met de bouwer van de pont én met de zoon van de overledene, die erop hamert dat een dergelijk ongeluk nooit meer mag gebeuren.

De oproep van de Fietsersbond komt na het overlijden, eind augustus, van een 85-jarige man uit Weststellingwerf bij het pontje tussen Oldemarkt (Steenwijkerland) en Oldetrijne (Weststellingwerf). Hij belandde met een duofiets in het water en overleed ondanks reanimatiepogingen op de wal. Na de diverse berichten van Streekomroep De Werven heeft diens zoon de landelijke Fietsersbond benaderd met de vraag of het pontje wel veilig was. De Fietsersbond Steenwijkerland heeft daarop met hem contact gezocht en beoordeelde de situatie ter plekke. Ook werd de Vereniging Vrienden van de Veerponten benaderd.

Toedracht

Soms drijft de pont zelf weg van de kant (foto: De Werven).

De toedracht van het ongeval is nu ook bekend geworden. Bij het aanmeren van het pontje aan de kade valt de klep aan weerszijden van de steiger in twee trechters. Het kost extra kracht om de klep goed in een trechter te drukken, terwijl het vaartuig toch niet altijd op z’n plaats blijft liggen. De pont drijft dan een stukje weg en er ontstaat een spleetje water tussen de pont en de kade. Bij het dodelijke ongeval is de pont verder weggedreven van de kade. Waarschijnlijk hebben de aandrijving van de duofiets en het gewicht van het geheel (duofiets plus berijders) het wegdrijven versterkt. Daarop heeft de zoon van de overledene de Fietsbond benaderd. Hij hamert erop, schrijft de bond, dat de veiligheid op orde moet zijn en dat een dergelijk ongeluk nooit meer mag gebeuren.

De Fietsersbond wil het pontje graag behouden, maar adviseert de betrokken gemeenten Steenwijkerland en Weststellingwerf om de huidige informatievoorziening direct te verbeteren. Daarbij hoort de boodschap, zo schrijft de bond, dat het pontje absoluut ongeschikt is voor duofietsen, bakfietsen, driewielers en scootmobielen.
De bond vindt het terecht dat er onlangs op het pontje een bord is aangebracht met de tekst ‘Fietsers afstappen verplicht’. Voor duofietsen, driewielers en scootmobielen is dit echter onduidelijk; hoe moeten deze mensen die vaak slecht ter been zijn dan oversteken, vraagt de bond zich af.

Vaart maken met ombouwen

De Fietsersbond stelt voor om met een deskundige op het gebied van pontjes te bespreken welke technische maatregelen op korte termijn mogelijk zijn. De bond adviseert de gemeenten het pontje op te waarderen en bij voorkeur om te bouwen tot een elektrisch aangedreven vaartuig.

In een brief aan de gemeenteraad van Steenwijkerland schrijft de belangenvereniging: “We vragen om hier vaart mee te maken. Het zou jammer zijn als dit jaren gaat duren.” Het pleidooi wordt ondersteund door een uitvoerige analyse van de trekpont.

Zware bediening

De pont lag enkele weken aan de ketting en kreeg zelf een nieuw informatiebord (foto: De Werven).

Een expert van de veerpontvereniging vertelde de Fietsersbond dat hij deze pont zelf heeft gebouwd (rond 1995). Het was een van de eerste toeristische, zelf te bedienen kettingveerpontjes en van hetzelfde type als het pontje over de Tjonger. Die laatste pont is door zorgen over de veiligheid ook al vele maanden buiten gebruik. Na 1995 heeft de pontbouwer de techniek van de pontjes doorontwikkeld, zodat nieuwere (handbediende) pontjes lichter te bedienen zijn. De overtocht kost nu een zware inspanning die volgens de bond niet geschikt is voor minder fitte mensen, zoals mensen met hartklachten.

De gewraakte pontjes zijn ooit ontworpen voor het overzetten van gewone fietsen, aldus de analyse van de Fietsersbond. Zware elektrische fietsen, duofietsen en scootmobielen bestonden nog niet of nauwelijks. Omdat het pontje verder geen rem heeft en de bediener deze niet kan vastzetten aan de kade, kan het vaartuig wegdrijven.

Wat zijn de risico’s?

Informatiebord bij het pontje (foto: Fietsersbond Steenwijkerland).

Hoe je verkeerd gebruik kan voorkomen, wordt niet echt duidelijk door de informatie bij de pont. De Fietsersbond: “Sinds kort is een nieuw informatiebord geplaatst met daarop de regels voor het overvaren. Wij betwijfelen of die informatie duidelijk bij de gebruikers aankomt. De pictogrammen op dit informatiebord zijn niet erg duidelijk en er ontbreekt informatie over gevaarlijke situaties. Op het bord staat ook dat het gebruik op eigen risico is, maar niet wat de risico’s zijn. Dat is geen concrete waarschuwing voor onveilig gebruik.” Essentieel is dat de zwengels om de kettingen aan te draaien, op de kant en op de wal, niet tegelijk worden bediend. Dat geldt ook voor de beide zwengels op de pont zelf.

De Fietsersbond geeft ten slotte een voorzet met een reeks van technische maatregelen voor de korte termijn. Die variëren van een versmalling van de toegang, zodat alleen normale fietsen het pontje kunnen gebruiken, tot een technische voorziening waardoor de pont niet kan wegdrijven.

Lees ook: Varen met het pontje over De Lende vergt lange adem (met video).