Lange zomeravonden, samenkomen in de tuin en barbecues: voor veel mensen is het de mooiste tijd van het jaar. Maar zodra de temperaturen oplopen, neemt ook de irritatie tussen buren toe. Richard Ober (Scala Buurtbemiddeling) weet raad. “Het gaat om uw geluk en niet om uw gelijk.”

Meer geluid, rook, verkeerd geparkeerde auto’s en huisdieren die in andermans tuin komen: het zijn kleine ergernissen die gemakkelijk kunnen uitgroeien tot een burenruzie. Richard Ober van Scala Buurtbemiddeling is al twintig jaar actief als vrijwillig buurtbemiddelaar en merkt dat in de zomer vooral geluidsoverlast en rook regelmatig zorgen voor irritaties. “Op zichzelf zijn het vaak kleine dingen. Maar als buren elkaar niet kennen of nauwelijks met elkaar praten, kan zo’n ergernis steeds groter worden. En als het lang warm blijft, hebben mensen minder geduld voor elkaar.” De oplossing ligt vaak dichterbij dan mensen denken: ga met elkaar in gesprek.

Gebrek aan contact

Volgens Richard kennen buren elkaar tegenwoordig minder goed dan vroeger. Een berichtje in de buurtapp is al snel gestuurd, terwijl mensen minder vaak bij elkaar aanbellen voor een praatje. Dat gebrek aan contact kan ervoor zorgen dat mensen zelf invullen wat de ander bedoelt. “Als je je buren kent en een goede band met ze hebt, heb je veel meer tolerantie voor elkaar”, zegt Richard. “Als je iemand niet kent, denk je al snel: waarom doet hij dit? Terwijl je het ook gewoon kunt vragen.”

Zijn advies is daarom opvallend eenvoudig: zorg dat contact met je buren niet alleen ontstaat wanneer er iets te klagen valt. “Je gaat nu vaak alleen naar de buren als je iets te mopperen hebt. Maar ga ook eens langs als je iets leuks te vertellen hebt. Nodig elkaar uit voor koffie. Zorg dat je een buur bent en niet alleen iemand die contact zoekt als er iets misgaat.”

Als er toch irritatie ontstaat, adviseert Richard om niet direct een melding te doen, maar eerst zelf het gesprek aan te gaan. “Mensen zijn vaak bang dat het gesprek verkeerd valt of dat de situatie daardoor juist erger wordt. Maar dat valt in de praktijk vaak mee. Je hoeft niet meteen met een klacht voor de deur te staan. Begin gewoon met een praatje. Dan wordt de kans op een goed gesprek al een stuk groter.”

Gratis hulp

Lukt het niet om er samen uit te komen, dan kunnen de vrijwilligers van Scala Buurtbemiddeling helpen. De bemiddelaars zijn onafhankelijk en onpartijdig en kiezen geen kant. De gesprekken zijn vertrouwelijk en de hulp is gratis.

Tijdens een eerste gesprek krijgen beide buren de gelegenheid om hun verhaal te vertellen. Daarna kunnen zij onder begeleiding en op een neutrale plek met elkaar in gesprek gaan. De bemiddelaars helpen het gesprek op gang te brengen, maar de oplossing komt uiteindelijk van de buren zelf. “Het gaat ons niet om wie er gelijk heeft. Het gaat om het herstel van het contact”, zegt Richard. “Of zoals ik het altijd zeg: Het gaat om uw geluk en niet om uw gelijk.”

Het werkelijke probleem

Dat de aanleiding voor een burenruzie niet altijd het werkelijke probleem is, merkt Richard regelmatig. Zo kreeg hij ooit te maken met twee leerkrachten die steeds briefjes in de brievenbus van hun buren deden met verzoeken over het gedrag van die buren. “Zij waren gewend om op hun werk met kinderen en ouders op die manier te communiceren. Voor hen was het heel normaal. Maar hun buurman was er helemaal klaar mee. ‘Ik ben verdorie geen kleuter’, zei hij tijdens het gesprek.” Toen de leerkrachten hoorden hoe hun briefjes bij de buurman waren overgekomen, begrepen zij zijn reactie. Het conflict was daarna snel opgelost.

Ook bij een andere zaak bleek onbekendheid de belangrijkste oorzaak. Een Somalisch gezin was net verhuisd en had een moestuin aangelegd, zoals zij dat in hun thuisland gewend waren. Voor de buren zag de tuin er vooral rommelig uit. De buren hadden elkaar echter nog nooit gesproken.
Na een eerste kennismaking, waarbij een van de kinderen hielp met vertalen, veranderde de sfeer volledig. Er werd thee gedronken en samen gegeten. Uiteindelijk hielp een buurvrouw met groene vingers zelfs mee om de tuin aan te pakken. “Onbekend maakt onbemind”, zegt Richard. “Soms zijn wij als buurtbemiddelaars alleen maar de katalysator voor beter contact.”

Probleem kleiner

Volgens Scala Buurtbemiddeling hoeft een conflict tussen buren lang niet altijd uit te lopen op een langdurige ruzie. Vaak is een goed gesprek voldoende om de situatie te doorbreken. “Een burenruzie voelt voor mensen soms enorm groot. Als je echter op tijd met elkaar gaat praten, blijkt het probleem vaak veel kleiner dan gedacht.”