De Eerste Kamer stemde deze week met ruime meerderheid in met het wetsvoorstel voor de versterking van de lokale publieke omroep. De wet treedt al op 1 november in en het stelsel van tachtig nieuwe streekomroepen gaat officieel op 1 januari 2028 van start.

Voor de Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) markeert het besluit een belangrijke mijlpaal in een traject dat al sinds 2012 loopt en waaraan lokale omroepen al jaren werken. De wet moet omroepen meer continuïteit bieden en beter in staat stellen hun journalistieke, maatschappelijke en culturele functie te vervullen. Voor inwoners betekent dat een herkenbare publieke omroep dichtbij, die verslag doet van hun omgeving, het lokale bestuur kritisch volgt en aandacht geeft aan wat er leeft in de gemeente, dorpen en wijken. 

Nieuwe inrichting en bekostiging

In het nieuwe stelsel wordt per verzorgingsgebied één lokale publieke streekomroep aangewezen voor een periode van vijf jaar. De verantwoordelijkheid voor de bekostiging van de streekomroepen verschuift voor een belangrijk deel van de gemeenten naar het Rijk. De NLPO krijgt een wettelijke taak in de samenwerking en coördinatie binnen de sector. 

Minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen benadrukte bij de presentatie van het wetsvoorstel het belang van lokale omroepen: “Ik ben heel blij dat we deze cruciale stap zetten. Lokale omroepen verbinden mensen en versterken de lokale democratie. Deze wet zorgt voor een betere financiering, meer samenhang en meer professionaliteit.”

Meteen in werking

De nieuwe wet treedt al aanstaande zondag 1 november in werking. De start van het nieuwe stelsel volgt op 1 januari 2028. Tussen 15 november en 31 december 2026 loopt de aanvraagperiode voor de aanwijzing van lokale omroepen. In de meeste regio’s zijn de streekomroepen allang gevormd en actief. Zo is in ons gebied, in de gemeenten Ooststellingwerf, Steenwijkerland, Westerveld en Weststellingwerf, Streekomroep De Werven half mei 2026 van start gegaan. Deze omroep is een samenwerking van de lokale omroepen RTV SLOS, Radio Centraal Weststellingwerf en Omroep Odrie. De Werven gaat, in de persoon van directeur-bestuurder Joey Teekamp, nu officieel de licentie aanvragen voor een lokale omroep in de streek op basis van onder meer een meerjarenbeleidsplan en een begroting.

Zorgvuldige overgang

Nu de nieuwe wet is aangenomen, verschuift de aandacht van de NLPO naar de uitvoering. Er gaat veel veranderen, in de wijze waarop de meeste lokale omroepen nu werken, maar het gaat ook betekenen dat de nieuwe omroepen lokaal nog veel zichtbaarder wordt.

Een belangrijk aandachtspunt, ook in dat kader, blijft de aanvullende gemeentelijke bekostiging. De NLPO zet zich in voor heldere afspraken en een uitvoerbare overgang, zodat de opgebouwde journalistieke en organisatorische capaciteit van de bestaande lokale omroepen zoveel mogelijk behouden kan blijven.

Bron: NLPO