Op Tweede Pinksterdag is Jan Willem van Dalen, voorzitter van de Fietsersbond Steenwijkerland, met fiets en bepakking uit de trein gezet. Hij ging in discussie met de conducteur over het aantal fietsen in de trein en dat pikte de NS-medewerker niet.

Samen met zijn vrouw reisde Jan Willem van Dalen uit Steenwijk in de Sprinter van Groningen naar Meppel. Onderweg spraken ze al met de conducteur over het van de fiets afhalen van de bepakking. Op het Station Beilen wilde een fietser instappen, maar die werd door de conducteur geweigerd, omdat er al drie fietsen in de trein stonden. Volgens Van Dalen was er nog genoeg ruimte op de invalidenplaatsen.

Op Station Hoogeveen gebeurde hetzelfde, waarna Van Dalen de trein uitstapte en op het perron bij de conducteur ervoor pleitte de fietser wel mee te nemen. Daar was de conducteur echter niet van gediend, omdat Van Dalen zich met zijn werk bemoeide. Hij vroeg de machinist te wachten met het vertrek en zette Van Dalen met fiets en bepakking uit de trein. De fietser op het perron kon toen wel mee.

Volgens voorschriften

Navraag leert dat de conducteur geheel volgens voor de voorschriften handelde. Van Dalen beaamt dat: “Laatst ben ik ook weleens op Station Steenwijk de toegang geweigerd. Ik maak het echter ook vaak mee dat er meer dan drie fietsen worden gedoogd. Er was nu ruimte zat op de twee plekken voor rolstoelen, het was heel rustig in de trein, en de veiligheid was absoluut niet in het geding. Ik heb de conducteur er in nette bewoordingen op aangesproken dat ik deze handelswijze disproportioneel en onnodig vond.”

Van Dalen heeft nog dezelfde avond een klacht ingediend bij de Nederlandse Spoorwegen, maar verwacht daar weinig van. Ook is hij in de pen geklommen met een brief aan reizigersvereniging Rover en hij gaat de landelijke Fietsersbond nog aanschrijven. “Als wereldfietser”, stelt Van Dalen, “krijg ik vaak complimenten over de Nederlandse fiets-infrastructuur. Waar buitenlandse treinbedrijven fietsers klantvriendelijk benaderen, is fietsvriendelijkheid bij de NS ver te zoeken.”

Weinig plek

“Sprinters hebben meer ruimte dan andere treinen, vervolgt Van Dalen, “en dit keer was het geen probleem om de fiets mee te nemen. Ik besef dat het soms te druk kan zijn met fietsen in de trein. Bekend is dat NS veel te weinig fietsplekken in de trein heeft en daarmee feitelijk een wanprestatie levert. Ik herinner me echter ook een gesprek met een conducteur die altijd probeert een oplossing te vinden, zolang de veiligheid niet in het geding is. Het ligt dus niet alleen aan deze conducteur: de NS instrueert het personeel hierover. En zo krijg je disproportionele maatregelen en onnodige escalaties.”

De huidige regels laten dus ruimte voor maximaal drie fietsen in een Sprinter. Van Dalen besluit: “Voorheen gingen we met onze twee kinderen en vier fietsen op fietsvakantie. Dat kan nu niet meer. Ik weet dat Rover negatief heeft geadviseerd over de strengere fietsregels, maar de onnodig strenge uitwerking is nu ook wel een dingetje.”

Drukste spoor Europa

Namens de Nederlandse Spoorwegen, gaf Nicky Werumeus Buning deze reactie op het voorval: “Het beleid van NS is dat er op de verschillende plekken in de trein staat aangegeven voor hoeveel fietsen er maximaal ruimte is op die plek. Het is aan de conducteur om voor de veiligheid van iedereen op de trein te zorgen. Te veel fietsen op een plek kan voor onveilige situaties zorgen; in geval van een incident is het van belang dat looproutes niet worden geblokkeerd en de reiziger, conducteur of machinist snel de trein door kan. Een rolstoelplek is ook enkel bedoeld voor rolstoelreizigers. Op het volgende station kan immers wel een rolstoelreiziger met die trein willen reizen.

De conducteur is de baas van de trein en het is aan hem of haar om de situatie op dat moment in te schatten. Het kan inderdaad voorkomen dat onze collega’s incidenteel meer fietsen toelaten. Ik kan me ook goed de frustratie van reizigers voorstellen als zij niet mee kunnen reizen met hun fiets. Ook voor conducteurs is het enorm vervelend om reizigers teleur te moeten stellen, want het liefst nemen we iedereen mee. Maar het moet wel veilig kunnen.

Onze treinen zijn niet helemaal ingericht op het meenemen van fietsen. Dat heeft te maken met het spoornetwerk van Nederland, het drukst bereden spoor van Europa. Met de duur dat een voertuig stilstaat bij een halte om reizigers te laten in- en uitstappen is het lastig om meer ruimte te bieden aan de fiets. Hoe meer fietsen er in en uit moeten, hoe meer tijd dat kost, terwijl een trein op sommige stations slechts 2 minuten stilstaat. Dan moet de trein weer verder om ruimte te maken op het perron. En dat betekent weer vertraging voor meer reizigers.

Op veel plekken in het land kunnen reizigers gebruikmaken van de OV-fiets, zodat reizigers er ook voor kunnen kiezen om hun eigen fiets niet mee te nemen.”

Update: 1 juni 2026