Het kamp lag in de Friese gemeente Westellingwerf, in een moerassig gebied vlak bij het riviertje De Linde. Het dichtstbijzijnde dorp was Blesdijke. Vanaf een doorgaande weg liep een lang en vaak modderig zandpad naar het kamp. It Petgat bestond uit een grote woonbarak met diverse slaapzalen, een wasplaats, een kantine, een keukenbarak, een transformatorhuisje en een woning voor de beheerder. Midden in het kamp stond het pomphuis.
Halverwege 1942 werd besloten van It Petgat een strafkamp te maken voor joodse dwangarbeiders, die in de
ogen van de Duitse bezetter zich misdroegen en voor strafmaatregelen in aanmerking kwamen.
Er werd voor het kamp extra bewaking ingesteld. Een groep Nederlandse mariniers en marechaussees nam die
taak op zich. De leiding van het kamp kwam op 10 juni 1942 in handen van sergeantmarinier Christiaan Overweg.
Binnen een maand zaten 75 gestrafte joodse dwangarbeiders in het kamp. Sjaak Stibbe behoorde tot de eerste
gestraften. Wegens het nemen van ongeoorloofd verlof werd hij na terugkeer door de commandant van
Kremboong naar It Petgat gestuurd. ‘De ontvangst in Blesdijke was strenger dan in Kremboong. Commandant
Overweg ging dreigen. Als we nou weer de benen namen, kwamen we in Ommen of Amersfoort terecht en dan
was het met ons gebeurd. Er was meer intimidatie. Op de zondag daarna gaven de wachten demonstratie met de
honden. De demonstratie vond plaats op zo’n veldje in het kamp. De mannen hadden leren handschoenen aan
en dan die honden maar bijten. Het boezemde ontzag in. Dat was ook de bedoeling.’
Over de ontruiming van het kamp op 2 en 3 oktober 1942 is weinig bekend. Alleen uit een telegram gestuurd door twee dwangarbeiders op 3 oktober, bleek dat zij die dag van It Petgat naar Westerbork moesten. De herdenking start bij het monument aan de Nijksweg 34, Blesdijke. 16.00 uur. Na de kranslegging lopen we in stilte naar het voormalige kamp voor het vervolg van het programma.
Info: https://joodsewerkkampen.nl/overzicht-joodsewerkkampen/it-petgat
