In de eerste bijeenkomst van de gemeenteraad na het zomerreces is dinsdagavond 25 augustus de agenda van de Politieke Markt grotendeels ingeruimd voor het project Samen voor Ryan 2.0. De gemeente Steenwijkerland wil de koers van dit programma vanaf het komende schooljaar gaan aanscherpen. Dennis Metin (PRO) ging in een uitzending van RTV SLOS dieper in op het project.

Samen voor Ryan is een netwerk van organisaties die betrokken zijn bij de ontwikkeling van kinderen en jongeren onder de 18 jaar in Steenwijkerland. Sinds 2019 werken zij samen vanuit een gezamenlijke missie: kinderen de vaardigheden meegeven om zich zo goed mogelijk staande te houden in de samenleving. De gemeenteraad stelde het akkoord in 2019 en in 2023 vast als beleidskader voor het onderwijsachterstandenbeleid. De bijna dertig deelnemende organisaties komen uit het veld van de kinderopvang, onderwijs, GGD, Sociaal Werk De Kop en de gemeente (meer informatie en achtergronden vind je in dit factsheet).

Uit een recente evaluatie blijkt dat de samenwerking tussen de organisaties in de loop der tijd sterk is verbeterd en dat een actief netwerk is ontstaan. Tegelijkertijd zijn er nog knelpunten in de samenwerking. Daarom kiezen de partners voor het vervolg Samen voor Ryan 2.0. De nieuwe koers, zo blijkt uit het raadsvoorstel, richt zich nadrukkelijker op de meer kwetsbare kinderen, op een betere samenwerking met ouders en op het oplossen van praktische problemen die professionals en ouders in de dagelijkse praktijk tegenkomen.

‘Fantastisch raamwerk’

In de radiouitzending van Kopwijzer van afgelopen zaterdag op RTV SLOS, ging Dennis Metin (fractievoorzitter PRO Steenwijkerland) in op het raadsvoorstel Samen voor Ryan 2.0. Voor PRO is Samen voor Ryan een speerpunt, ook omdat de voormalige PvdA-wethouder Trijn Jongman het programma mede opstartte. Eerder deze zomer zijn de PvdA en GroenLinks samengegaan in PRO, dat nu ook onderdeel uitmaakt van de coalitie in Steenwijkerland.

Metin vertelde voor de microfoon van RTV SLOS: “Er is een fantastisch raamwerk neergezet en het is ook goed gemonitord. Zo werd duidelijk waar de pijnpunten – ik noem het kinderziektes – zitten en hoe je die met het nieuwe plan 2.0 eruit kunt halen. Om zo echt bij het kind te zijn. Je moet blijven investeren in het voorliggende veld, want voorkomen van problemen is beter dan genezen.”

Voortrekkersrol

Dennis Metin (foto: PRO Steenwijkerland).

“Wij vervullen hierin als gemeente een voortrekkersrol voor andere gemeenten”, vervolgde Metin. “Die kloppen bij ons aan met de vraag hoe wij dat doen. Daar word ik helemaal blij van. Het is wel fijn dat we nu ook echt de ouders erbij betrekken in plaats van alleen maar het netwerk, zodat de ouders ook direct aan tafel zitten. Dat zij in plaats van lijdend voorwerp een hoofdrol gaan spelen in het netwerk.”

Verder moet het volgens Metin niet meer gaan om de kinderen in het algemeen, maar moeten echt de individuele casussen worden opgepakt, zodat de verschillende netwerken per casus kunnen gaan steunen of behandelen. Privacyregels vormen daarbij een obstakel. Als er echt iets loos is, moet een docent gewoon een melding kunnen maken, aldus Metin.
“Als een kind vervuild de klas binnenkomt of mishandeld is, moet een meester direct melding kunnen maken en niet denken, dat dat niet kan omdat hij zich aan die regels moet houden. In mijn eigen werkveld heb ik daar ook dagelijks mee te maken. Dan is er geen communicatie, waardoor kinderen tussen de netwerken vallen en over de schutting worden gegooid. Hoe verschrikkelijk is dat?”, aldus Metin.

Metin ziet dat er vraagtekens worden gezet bij het ontbreken van monitoring van de aangepakte, individuele zaken. Hij maakt graag de vergelijking met het voetbal, waarbij veel meer aandacht is voor scorende aanvallers dan voor verdedigers die nog veel meer ballen tegenhouden. “Die laatsten zijn vele malen belangrijker en dat vergeten we soms. We moeten dus ook niet vergeten hoeveel zaken nu al zijn voorkomen en hoeveel zaken we nog meer gaan voorkomen. Ondanks een gigantische druk op de jeugdzorg.”

De omgeving van het kind

In het plan Samen voor Ryan 2.0 worden geen nieuwe activiteiten voor de meer kwetsbare kinderen georganiseerd, maar wordt vooral gekeken naar het versterken van de omgeving waarin kinderen opgroeien. Professionals uit verschillende disciplines moeten hun kennis beter combineren en ouders worden gezien als gelijkwaardige partners. Niet iedere hobbel vraagt echter om professionele hulp. Uiteindelijk zou de ondersteuning, ook door het dreigende tekort aan professionals, meer moeten plaatsvinden in de normale omgeving van het kind: thuis, op school en in de kinderopvang.

Het nieuwe projectplan gaat onder meer in op de samenwerking met ouders en het wegnemen van knelpunten in die samenwerking. De gemeente constateerde bij een inventarisatie een van de oorzaken van dat knelpunt: “Bij de start van Samen voor Ryan werkten professionals vanuit hun eigen organisatie vooral aan de kerntaak van hun organisatie. Dat betekende dat die afzonderlijke taken goed werden uitgevoerd, maar dat professionals elkaar nog niet altijd voldoende wisten te vinden en niet altijd van elkaars inzet en mogelijkheden op de hoogte waren.”

Meer samenwerken met ouders

“De afgelopen jaren”, vervolgt de woordvoerder van de gemeente, “hebben we sterk ingezet op het verbeteren van de samenwerking tussen professionals. Daardoor is meer inzicht ontstaan in elkaars rollen, verantwoordelijkheden en expertise en in de manier waarop professionals elkaar kunnen versterken. Daarmee is een belangrijke basis gelegd voor de volgende stap: ouders nadrukkelijker betrekken bij deze samenwerking.
Met Samen voor Ryan 2.0 willen we voortbouwen op deze basis. Door samen met professionals en ouders te kijken waar de samenwerking in de dagelijkse praktijk beter kan en daar gericht verbeteringen in aan te brengen. De interprofessionele samenwerking willen we dan ook verder versterken en tegelijkertijd de samenwerking met ouders verbeteren.”

Experimenteerruimte

Opmerkelijk is dat er in het raadsvoorstel sprake is van een overgangsjaar en vervolgens een ‘experimenteerruimte voor de langetermijnopgave’. Terwijl het project al sinds 2019 loopt. De woordvoerder stelt: “Er wordt inderdaad gesproken van een experimenteerruimte. We hebben inmiddels veel lessen geleerd en een stevige basis kunnen leggen. De experimenteerruimte geeft ons dan ook juist de mogelijkheid om in de praktijk te onderzoeken welke manieren van samenwerken goed werken, welke aanpassingen nodig zijn en hoe we die lessen kunnen gebruiken voor de langere termijn. Het gaat dus niet om opnieuw beginnen, maar om gericht voortbouwen, leren en verbeteren.”

In het nieuwe raadsvoorstel wordt ervoor gepleit om bestaande samenwerkingsstructuren, zoals Kind in de Kern, Kernteams en Onderwijsadviesteams, te versterken en er geen nieuwe structuren naast te zetten. Activiteiten die passen bij de nieuwe koers kunnen worden voortgezet. Bestaande projecten van Samen voor Ryan 1.0 worden waar mogelijk ondergebracht bij reguliere organisaties of zorgvuldig afgebouwd. Door bestaande activiteiten af te bouwen, ontstaat bovendien financiële ruimte voor de ontwikkeling van Samen voor Ryan 2.0.

Meetbare doelen

Aan de nieuwe koers kleven ook risico’s, wordt gemeld in het raadsvoorstel. Andere groepen kinderen krijgen minder aandacht en de aanpak richt zich vooral op volwassenen rond het kind. Daarbij schuilt altijd het gevaar van het vermijden van een mogelijk ingewikkeld gesprek tussen ouders en professionals. Ook zijn vooraf geen concrete, meetbare doelen vast te leggen, omdat de aanpak moet aansluiten bij problemen die zich in de praktijk nog moeten voordoen. In het eerste programmajaar zal in samenwerking met een hogeschool of universiteit worden gewerkt aan een monitoringssysteem om te kunnen volgen of de juiste dingen worden gedaan.

Financieel kan Samen voor Ryan 2.0 in 2026-2027 worden betaald uit de rijksuitkering voor onderwijsachterstanden. Vanaf 2027 verandert deze financiering. Eind 2026 krijgt de gemeenteraad van Steenwijkerland daarom opnieuw de mogelijkheid om de prioriteit en verdeling van middelen binnen het totale onderwijsachterstandenbeleid te bepalen.

De raadsvergadering over het voorstel is dinsdagavond vanaf 19.30 uur te volgen via deze link.